GMINA ŁOSOSINA DOLNA
Urząd Gminy
33-314 Łososina Dolna
tel. (0-18) 444-80-02 begin_of_the_skype_highlighting (0-18) 444-80-02 end_of_the_skype_highlighting, fax (0-18) 444-80-02
e-mail: ug-lososina.dolna@pro.onet.pl
Internet: www.lososina.pl
Obszar: 84,3 km kw., ludność 9,8 tys. osób, 19 wsi: Łososina Dolna, Bialowoda, Bilsko, Łęki, Łyczanka, Michalczowa, Rąbkowa, Rojówka, Skrzętla, Stańkowa, Świdnik, Tabaszowa, Tęgoborze, Witowice Dolne, Witowice Górne, Wronowice, Zawadka, Znamirowice, Zbikowice.
Wczasowiczom służy Hotel "Litwiński" z pokojami o wysokim standardzie oraz przytulny motel z restauracją "Mirand", znajdujący ę w centrum Tęgoborzy przy drodze krajowej Kraków - Nowy Sącz.
Na lotnisku Aeroklubu Podhalańskiego można skorzystać z lotów pasażerskich samolotami sportowymi: okazja dla turystów, którzy piękno regionu mogą zobaczyć z lotu ptaka. Setki uczestników
Sadownicze Eldorado
Okoliczny teren jest pagórkowaty, w niektórych rejonach wręcz górzysty. Najwyższe wzniesienie Jaworz (921 m,npm.) osiągalne dla wędrowców niebieskim szlakiem turystycznym z Rożnowa. Drugi, malowniczy szlak (zielony) wiedzie z Tęgoborzy do Chomranic.
Warte odwiedzenia są następujące miejsca widokowe: Just, Jodłowiec (z ośrodkiem lotniczym "Orlik"), Chełm, Bialowoda, Rozdziele, Rachów, Cisowiec.
Na terenie gminy znajduje się rezerwat Białowodzka Góra naturalny zespół buczyny karpackiej i dąbrowy z roślinnością skalną. Bodaj najbardziej znanym miejscem w gminie jest góra Just, rorsowana przez sapiące samochody. Znajduje się tu drewniana świątynia pw. Św. Justa, wzniesiona na przełomie XVII i XVIII wieku.
Z Justu można oglądać piękną panoramę Doliny Dunajca pokrytą kolorową mozaiką sadów owocowych. Nad kotliną tęgoborską dominuje wysoki kościół wybudowany w latach sześćdziesiątych.
W samej Łososinie (dawna nazwa Jakubkowice) zwracał do niedawna uwagę drewniany kościółek o barokowej architekturze z XVIII w. obecnie przenoszony do Sądeckiego Parku Etnograficznego w Nowym Sączu. Świątynia znajdzie w skansenie opiekę konserwatorską i będzie jednym z jego najcenniejszych eksponatów.
Kultura i sport
Trudno sobie wyobrazić jakąkolwiek imprezę kulturalną w gminie bez orkiestr dętych - łososińskiej i tęgoborskiej. Ta pierwsza z długoletnią tradycją (powstała w 1928), ta druga - istniejąca od ponad 20 lat.
Regionalny Zespół "Jakubkowianie" działający przy Urzędzie Gminy w Ło-sosinie Dolnej powstał z inicjatywy i entuzjazmu niewielkiej grupy osób - miłośników kultywowania rodzimego folkloru, kolędowania, zwyczajów, autentycznych pieśni i tańców regionu lachowskiego. "Jakubkowianie" postanowili ocalić tradycje, zwyczaje i obrzędy, melodie, tańce i przyśpiewki z miejscowości nad Dunajcem, ale już za górą Just. Gmina Łososina Dolna, usytuowana na północ od centrum Lachów Sądeckich, graniczy od zachodu z Lachami Limanowskimi, a od północy z regionem Krakowiaków Wschodnich.
Nazwa zespołu "Jakubkowianie" wywodzi się od nazwy parafii Jakubkowice istniejącej już w XIV wieku, a tworzącej obecnie centrum miejscowości Łososina Dolna. Zaangażowanie i autentyczność członków zespołu poparte pracą instruktorów zaowocowały zdobywaniem najwyższych laurów na przeglądach i festiwalach. W gminie prężnie działają też Koła Gospodyń Wiejskich, w tym najstarsze (ma 50 lat) KGW z Tęgoborzy. Koła uczestniczą w przeglądach, promują gminę na imprezach turystycznych, krajowych i międzynarodowych.
Ponadto na terenie gminy działają liczne chóry i zespoły szkolne oraz trzy kluby sportowe: "Victoria" Witowice Dolne - IV liga, -"Łosoś" Łososina Dolna V liga i "Hart" Tęgoborze A klasa.
Port lotniczy Łososina
gromadzą organizowane tu festyny lotnicze m.in. z okazji Święta Kwitnących Sadów. Szeroka publika gremialnie korzysta z możliwości widokowych lotów pasażerskich. Na łososińskim niebie unoszą się szybowce - "puchacze", "bociany" i "kobry".
Powodem do chluby tutejszego rolnictwa są nowoczesne sady (łącznie 1 tys. ha), zwłaszcza w Tęgoborzy, Michalczowej, Łososinie, Bilsku i Wronowicach. Dominują w nich nasadzenia jabłoni, a w przydomowych ponadto grusze i drzewa pestkowe. Sadownicy wycofują stare odmiany (Jonatan, Mcintosh) na preferowane obecnie - Jonagold, Szampion, Golden, Idared. Unowocześniają bazę przechowalniczą, instalują komory chłodnicze, zmieniają technologię uprawy i ochrony sadów. Coraz więcej sadowników przystępuje do systemu IPO (Integrowanej Produkcji Owoców).
Uzupełnieniem typowego sadownictwa gminy jest uprawa krzewów jagodowych i truskawek. Ważną rolę dla rolnictwa gminy i regionu odgrywa Zespoł Szkół Ponadpodstawowych w Tęgoborzy, kształcący zarówno młodzież jak i dorosłych. ZSP jest również bazą dla wszelkiego rodzaju szkoleń, spotkań, seminariów organizowanych przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego i inne instytucje. Organizuje się tu szkolenia sadowników. Sadownicy z Łososiny myślą o nowych formach kooperacji, jeżdżą na szkolenia specjalistyczne do Unii Europejskiej.
Tęgoborze
Wieś wymieniano jako parafię w 1325-27. W dobie reformacji jeden
głównych ośrodków arianizmu. Obecny kościół zaprojektował arch. Tadeusz Brzoza. Ponadto znajduje się tu klasycystyczny pałac z XIX w., Szkoła Podstawowa im. mjr. pilota Jerzego Iszkowskiego, znana firma transportowa "Litwiński", hotel "Litwiński". Kilka lat temu oddano tu do użytku nowoczesną oczyszczalnię ścieków wraz z kanalizacją.
Przepowiednia tęgoborska
Wypowiedziana ponoć przez nie zidentyfikowane medium 28 września 1893 podczas seansu spirytystycznego we dworze hrabiego Wieloglowskiego w Tęgoborzy. Dotyczyła przyszłości na najbliższe półwiecze: zapowiadała upadek monarchii habsburskiej i zmartwychwstanie Polski oraz obie wojny światowe.
Medium stwierdziło nawet, że trzy rzeki świata dadzą trzy korony pomazańcowi z Krakowa, co można skojarzyć z wyborem Karola Wojtyły na tron papieski. Przepowiednię po raz pierwszy podał do druku „IKC" 27 marca 1939. Tekst przepowiedni był wystawiony w oknie wystawowym nowosądeckiej księgarni Romana Pisza przy ul. Jagiellońskiej 5 od 11 maja 1939. Trwogę wzbudzała już pierwsza
I dwa lat dziesiątki :_" te pory, że z ziemi ogień nie. świat cały krwią się finie, spełnią się wtedy pieśni Wernyhory...
Gminne atrakcje
- loty widokowe z lotniska Aeroklubu Podhalańskiego w Łososinie Dolnej,
- wycieczki łodziami z Tabaszowej do Znamirowic, możliwość korzystania z kajaków, żaglówek, rowerów wodnych.
- wycieczki statkiem po Jeziorze Rożnowskim,
- wędkowanie,
- boiska sportowe w Łososinie Dolnej, Tęgoborzy, i Witowicach Dolnych.
Wycieczki jednodniowe (samochodowe i nie tylko) z Łososiny Dolnej:
Łososina Dolna - Wronowice - Żbikowice - Stańkowa - pieszo (góra Jaworz);
2. Łososina Dolna - Witowice Górne - Witowice Dolne - Wytrzyszczka (przeprawa promem) - Tropie (kościółek romański św. Świerada);
3. Łososma Dolna - Rąbkowa - Tabaszowa (zabytkowy kościół) - Znamirowice(most Stacha);
4. Łososina Dolna Wronowice - Zbikowice - Ujanowice - Limanowa;
5. Łososina Dolna - Tęgoborze - Dąbrowa - Nowy Sącz.
Wycieczki jednodniowe (samochodowe i nie tylko) z Tęgoborzy:
1. Tęgoborze - Białowoda - (pieszo) - góra Zamczysko - Rozdziele;
2. Tęgoborze - Skrzętla - (pieszo) góra Jaworz;
3. Tęgoborze - Znamirowice - (PTTK "Yacht Club",przystań żeglarska) - Tabaszowa - Rąbkowa - Just (kościółek św. ]usta);
4. Tęgoborze - Świdnik - Jodlowiec.
Szlaki turystyczne
Szlak niebieski:
Rożnów - Ostra Góra - Tabaszowa - Znamirowice - Just - Rojówka - Skrzętla - Jaworz (5,15 godz.)
Szlak żółty:
Marcinkowice - Białowodzka Góra - Zawadka - Rojówka (3 godz.)
Szlak zielony I:
Witowice Górne - Ostra Góra - Rożnów (1,15 godz.)
Szlak zielony II:
Tęgoborze - Białowodzka Góra (1,30 godz.)